روش های تشخیص تومور مغزی چگونه است؟

مغز انسان از ۱۰۰ میلیارد سلول که نورون نام دارد و تریلیون‌ها سلول پشتیبان به نام گلیا تشکیل شده است. گاهی، در طول چرخه زندگی این سلول‌ها، همه چیز ممکن است اشتباه پیش برود، تغییرات در DNA فرد به عنوان جهش شناخته می‌شود، می‌تواند باعث رشد سلول‌های غیرطبیعی شود. زمانی که سلول‌های غیرطبیعی به شکل غیر قابل کنترل تقسیم می‌شوند و سپس با هم جمع می‌شوند، یک تومور تشکیل می‌شود. تومور در مغز می‌تواند خوش‌خیم (غیرسرطانی) یا بدخیم (سرطانی) باشد.
اکثر سرطان‌های مغز از نوع متاستاتیک هستند(یعنی از جای دیگری در بدن شروع می‌شوند و در نهایت به مغز انتشار می‌یابند)، اما برخی از سرطان‌ها اولیه هستند(یعنی منشا آنها در مغز است). البته لازم به ذکر است که در برخی از موارد ارثی هستند، اما مشخص نیست که پشت اکثر سرطان‌های اولیه مغز چیست. شواهد نشان می دهد که افزایش سن و قرار گرفتن در معرض پرتوهای یونیزان که در برخی از درمان‌های سرطان استفاده می‌شود، از عوامل خطر هستند. بررسی عوامل دیگر، مانند رژیم غذایی و استفاده از تلفن همراه، بی‌نتیجه بوده است. درمان می‌تواند شامل جراحی تومور مغزی، پرتودرمانی و شیمی درمانی یا ترکیبی از این گزینه‌ها باشد. در ادامه درباره روش های تشخیص تومور مغزی بیشتر توضیح خواهیم داد.

انواع تومورهای مغزی

انواع تومورهای مغزی کدامند؟

بیش از ۱۲۰ نوع تومور اولیه مغز و CNS وجود دارد.

مننژیوم‌ها: تومورهایی که در مننژها (بافت‌های پوشاننده مغز و نخاع) ایجاد می‌شوند، شایع‌ترین تومورهای مغزی هستند که بیش از ۳۵ درصد از کل تومورهای اولیه مغز را تشکیل می‌دهند. این تومورها معمولاً خوش‌خیم هستند، اما در این دسته گنجانده می‌شوند، زیرا، حتی اگر سرطانی نیستند، می‌توانند نواحی مغز یا وریدهای مجاور را تحت فشار قرار دهند و مشکلاتی مشابه مشکلات ایجاد شده توسط تومورهای بدخیم ایجاد کنند.

در مورد سرطان‌های اولیه مغز، حدود ۸۰ درصد گلیوما هستند که تومورهایی هستند که از سلول‌های گلیال مغز شروع می‌شوند. زیرگروه‌های گلیوما شامل آستروسیتوما، الیگودندروگلیوما و اپاندیموم است. برای این سرطان‌ها و سایر سرطان‌های مغز، سازمان بهداشت جهانی یک سیستم درجه‌بندی ایجاد کرده است که از درجه یک (کم‌ترین بدخیم) تا درجه IV (بدخیم‌ترین) متغیر است، که پزشکان از آن برای تصمیم‌گیری در مورد درمان استفاده می‌کنند.

میانگین سنی بیماران تومور مغزی در زمان تشخیص حدود ۶۰ سال است. با این حال، برخی از انواع تومورهای اولیه، مانند اپاندیموم و مدولوبلاستوما، به طور خاص کودکان را تحت تاثیر قرار می‌دهند. آدنوم هیپوفیز، تومورهایی که در غده هیپوفیز (که در جمجمه زیر مغز است) تشکیل می‌شوند، ممکن است در زنان در سنین باروری ایجاد شود. سرطان‌های متاستاتیک مغز در افراد مسن شایع‌تر هستند و اغلب در بیماران مبتلا به سرطان سینه و ریه دیده می‌شوند، اگرچه می‌توانند تقریباً با هر نوع سرطانی در بدن مرتبط باشند.

علائم تومور مغزی چیست؟

علائمی که ایجاد می‌شود بسته به قسمتی از مغز دارد که درگیر شده است، علائمی که می‌توانند بسیار متفاوت باشند. علائم دیگر عبارتند از:

  • تشنج
  • مشکلات بینایی
  • تغییر در شخصیت، رفتار یا خلق و خو
  • تغییر در گفتار یا شنوایی
  • سرگیجه
  • مشکل در راه رفتن یا حرکت
  • بی حسی یا گزگز
  • ضعف

متأسفانه، سرطان مغز در مراحل اولیه اغلب علائم قابل توجهی را از خود نشان نمی‌دهد.بسته به قسمتی از مغز که تومور در آن رشد می‌کند و سرعت رشد سرطان، تومورها می‌توانند برای مدتی ناشناخته باقی بمانند، در حالی که بیماران علائم کمی دارند یا هیچ علامتی ندارند. برای بیمارانی که قبلاً تشخیص سرطان داشته‌اند، غربالگری سالانه با استفاده از تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (MRI) یا توموگرافی کامپیوتری (CT) اسکن مغز می‌تواند به یافتن این سرطان‌های مغز قبل از بزرگ شدن یا ایجاد علائم کمک کند.

روش های تشخیص تومور مغزی

انواع روش های تشخیص تومور مغزی

پزشکان یک سری آزمایشات را برای تشخیص تومورهای مشکوک مغزی انجام می‌دهند. از روش های تشخیص تومور مغزی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد.

معاینه فیزیکی

ابتدا پزشک معاینه فیزیکی و عصبی انجام می‌دهد. این معاینه شامل تست‌های ساده‌ای مانند ارزیابی مهارت‌های حرکتی و حواس است که ممکن است به شناسایی بخشی از مغز یا CNS که درگیر است کمک کند. 

آزمایش خون برای تشخیص تومور مغزی

برخی از تومورهای مانند تومورهای هیپوفیز از خود هورمون‌هایی را تولید می‌کنند که در آزمایش خون تشخیص قابل تشخیص هستند. اگر فردی به تومور مغزی مبتلا شود، سطح برخی از تومورها مانند هورمون‌های رشد یا تیروتروپین در خون تغییر خواهد کرد. این نوع تست‌ها عموما تست‌های روتینی نبوده و از این جهت باید از طرف پزشک تجویز شود تا احتمال تولید هورمون از تومور مغزی را افزایش دهد. 

آزمایشات تصویربرداری ام‌آر‌آی

تصاویر تشخیصی که شامل(MRI یا سی‌تی‌اسکن) برای تأیید وجود تومور انجام می‌گیرد، و در صورت وجود، برای ارزیابی مکان، اندازه و تأثیر آن بر بافت اطراف به دست می‌آید. تست‌های تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (MRI) معمولاً برای کمک به تشخیص تومورهای مغزی استفاده می‌شود. گاهی اوقات یک رنگ از طریق ورید بازوی بیمار در طول مطالعه MRI تزریق می‌شود.

آزمایشات تصویربرداری سی‌تی‌اسکن

سی‌تی‌اسکن یکی از آزمایشات تشخیصی است که تصاویر دقیقی را از جمجمه، مغز، سینوس‌های نزدیک بینی، بطن‌های مغز و کاسه‌ چشم‌ها تهیه خواهد کرد. 

اسکن توموگرافی گسیل پوزیترون

گاهی اوقات، اسکن توموگرافی گسیل پوزیترون (PET) می‌تواند نحوه عملکرد بافت‌ها و اندام‌های فرد را مشخص کند، و برای بررسی سرطان استفاده می‌شود. قبل از انجام اسکن PET، یک ماده رادیواکتیو (ردیاب) به رگ بیمار تزریق می‌شود که ردیاب سلول‌های سرطانی را قادر می‌سازد تا روی تصویر برجسته شوند.
در نهایت، نمونه‌ای از تومور در زمان برداشتن تومور یا با روشی کمتر تهاجمی به نام بیوپسی استریوتاکتیک جمع‌آوری می‌شود که در آن پزشک یک سوزن را در ناحیه مورد نظر مغز وارد می‌کند. یک پاتولوژیست بافت تومور را زیر میکروسکوپ مطالعه می‌کند تا مشخص کند که آیا سرطان است یا نه، یا اینکه چه نوع سرطانی است.

بیوپسی یا نمونه‌برداری از تومور مغزی

جمع آوری و آزمایش نمونه بافت غیر طبیعی (بیوپسی)؛ بیوپسی را می‌توان به عنوان بخشی از یک عمل جراحی برای برداشتن تومور مغزی یا بیوپسی با استفاده از سوزن انجام داد.
بیوپسی سوزنی استریوتاکتیک برای تومورهای مغزی در مناطق صعب العبور یا نواحی بسیار حساس در مغز شما که ممکن است در اثر یک عمل گسترده‌تر آسیب ببینند، انجام شود. جراح مغز و اعصاب ابتدا سوراخ کوچکی در جمجمه فرد ایجاد می‌کند. سپس یک سوزن نازک از طریق سوراخ وارد می‌شود. بافت با استفاده از سوزن برداشته می‌شود، که اغلب با اسکن سی‌تی‌اسکن یا ام آر آی هدایت می‌شود.
نمونه بیوپسی در زیر میکروسکوپ مشاهده می‌شود تا سرطانی یا خوش خیم بودن آن مشخص شود. آزمایش‌های آزمایشگاهی پیچیده می‌توانند سرنخ‌هایی را در مورد پیش‌آگهی و گزینه‌های درمانی به پزشک ارائه دهند. مطالعه نمونه بیوپسی و تعیین دقیق نوع تومور مغزی یک فرآیند پیچیده است.

پونکسیون کمری (LP)

این تست به این صورت است که مایعی توسط سوزن از بخش انتهایی نخاع گرفته خواهد شد که به تعیین عفونت، التهاب و سلول‌های سرطانی کمک خواهد کرد. در شرایطی که فرد به کارسینوماتوز مبتلا باشد برخی از سلول‌های سرطانی در مایع نخاعی نشان داده خواهد شد. این کارسینوماتوزها ممکن است به علت شروع سرطان در نواحی مختلف بدن باشند. 

پزشکان تمام این مراحل را برای اطمینان از تشخیص درست انجام می‌دهند، استراتژی درمان با توجه به نوع تومور و احتمال رفتار تهاجمی آن مشخص می‌شود.

درمان تومور مغزی

تومور مغزی چگونه درمان می‌شود؟

بعد از اطمینان از وجود تومور از طریق روش های تشخیص تومور مغزی نوبت به درمان تومور مغزی می‌رسد. روش‌های مختلفی برای جلوگیری از رشد تومور بدخیم مغز و گسترش آن به سایر نواحی مغز اتخاذ شود. اگرچه تومورهای خوش‌خیم مغز سرطان نیستند، اما همچنان می‌توانند علائم ذکر شده در بالا براساس ناحیه مغزی که تحت فشار قرار می‌گیرد ایجاد می‌شود، بنابراین این موارد نیز نیاز به درمان دارند.

جراحی اغلب اولین خط درمان برای تومورهای خوش‌خیم، تومورهای بدخیم اولیه و سرطان‌های متاستاتیک بزرگ است که باعث ایجاد علائم یا فشردگی بافت‌های اطراف مغز می‌شوند. یک جراح مغز و اعصاب تلاش می‌کند تا جایی که امکان دارد تومور را از بین ببرد و در عین حال عملکرد مغز را حفظ کند. زمانی که دسترسی به تومور سخت باشد، ممکن است بخشی از تومور برداشته می‌شود یا اصلاً برداشته نمی‌شود. پس از جراحی، بیماران اغلب با داروهای شیمی درمانی و پرتودرمانی نیز درمان می شوند. برای متاستازهای کوچکی که قبل از شروع علائم پیدا می‌شوند، رادیوسرجری استریوتاکتیک معمولا تنها درمان مورد نیاز است.

منبع

دیدگاه کاربران

    دیدگاهتان را بنویسید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

    instagram logo call button